Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Malatya Milletvekili Veli Ağbaba, Malatya’da etkili olan dolu felaketini bir kez daha Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Kent genelinde geniş bir alanda etkili olan dolunun başta kayısı olmak üzere birçok tarım ürününde büyük zarara yol açtığını belirten Ağbaba, üreticinin hem doğal afetler hem de ekonomik yükler altında ezildiğini vurguladı.
Deprem sonrası toparlanma sürecindeki Malatya’nın yeni bir darbe daha aldığını ifade eden Ağbaba, özellikle kırsal mahallelerde geçimini tarımdan sağlayan vatandaşların ciddi bir geçim kriziyle karşı karşıya olduğunu dile getirdi. Kayısının sadece bir tarım ürünü değil, Malatya ekonomisinin temel direği olduğunu hatırlatan Ağbaba, yaşanan zararın zincirleme şekilde tüm esnafı etkilediğini söyledi.
“6 Şubat’ta yok olan bir kentin milletvekiliyim”
Meclis kürsüsünde konuşan Ağbaba, sözlerine şu ifadelerle başladı:
“Hepinizin bildiği gibi, ben dünyanın en güzel kentinin milletvekiliyim “diyerek konulmasına başlayan Ağbaba, “ Dünyanın en güzel kayısılarının üretildiği kentin milletvekiliyim ve maalesef 6 Şubat'ta yok olan bir kentin milletvekiliyim. 6 Şubat felaketinden sonra maalesef, geçtiğimiz yıl 12 Nisan'da tüm kabuklu ürünlerinin yüzde 100 yandığı bir ilin milletvekiliyim. Bu kürsüye bugün yine Malatya'nın geçtiğimiz pazar yaşamış olduğu büyük mağduriyeti hem Meclisimizin dikkatine hem de kamuoyunun dikkatine sunmak için huzurunuzda bulunuyorum.” Dedi.
“Kayısı bizim memleketimizin her şeyi”
Malatya için kayısının vazgeçilmez bir değer olduğunu belirten Ağbaba, konuşmasının devamında şu sözleri kullandı:
“Kayısı bizim memleketimizin her şeyi. Memlekette hem üreticiyi kamyoncusundan lokantacısına tüm esnafı etkileyen çok önemli ürün” Diyen Ağbaba, “Tabii ki bu ürün Türkiye açısından da önemli. Türkiye'nin en stratejik ürünlerden birisi fındık gibi, diğer ürünler gibi çok önemli bir ürün. Sözlerime başlarken bir şeyin altını çizmek istiyorum: Maalesef, geçtiğimiz yıl don felaketinden sonra Türki cumhuriyetlerden Türkiye'ye kayısı gelmeye başladı ve bizim serbest bölgelerde işleniyor. Bu soruna devletin önlem alması lazım. Eğer buna önlem alınamaz ise Avrupa'da, Rusya'da, Amerika'da maalesef Malatya kayısısı satılamayacak. Bu sorun sadece Malatya'yı ilgilendirmiyor, bu tüm Türkiye'yi ilgilendiriyor.” ifadelerini kullandı.
Dolu onlarca mahallede etkili oldu
Malatya genelinde geniş bir alanda etkili olan dolu yağışının ciddi hasara yol açtığını belirten Ağbaba, Akçadağ’dan Arguvan’a, Arapgir’den Yeşilyurt’a kadar birçok ilçede üreticilerin büyük kayıplar yaşadığını aktardı. Tarım İl Müdürlüğü verilerine göre yaklaşık 20 bin dekarlık alanda zarar oluştuğunu belirten Ağbaba, dolunun yalnızca kayısıyı değil badem ve hububat ürünlerini de etkilediğini söyledi.
“Dolu, bereketle beklediğimiz kayısılarımızı âdeta yerle bir etti”
Ağbaba, felaketin boyutunu şu sözlerle anlattı:
“Geçtiğimiz pazar günü Malatya'nın bazı ilçelerinde etkili olan dolu maalesef herkesin heyecanla beklediği, bereketle beklediği kayısılarımızı, çağlalarımızı âdeta yerle bir etti, yere döktü. Başta Akçadağ'ın Çatalbahçe, Kurtuşağı, Aliçeri, Mihmanlı, Kadıibrahim, Keklikpınar, Eğin, Kotangölü, Muratlı, Ancar, Resuluşağı, Doğanlar Mahalleleri; Arguvan'ın Güveçli, Çevreli, Tatkınık, Çavuş Mahalleleri; Arapgir'in Koru, Onar, Alıçlı, Taşdelen, Selamlı Mahalleleri; Darende'nin Kerimli ve Ozan; Doğanyol'un Çolak, İshak, Koldere Mahalleleri; Hekimhan'ın Boğazgören, Dumlu, Mollaibrahim, Güzelyurt, Başkavak, Kavacık, Aşağısazlıca, Salıcık, Haydaroğlu, Saraylı, Bağyolu, Mimar Sinan, Beykent, Yukarı Sazlıca Mahalleri; Kuluncak'ın Boğaziçi, Bahçelievler, İstiklal, İsmetpaşa, Ortapınar, Yenimahalle Mahalleleri; Yazıhan'ın Hamidiye, Erecek, İriağaç, Çivril, Mısırdere Mahalleleri ve Yeşilyurt'un Göktarla Mahallelerinde dolu yağışı meydana geldi. Tarım İl Müdürlüğünün açıklamasına göre 7 ilçe, 52 mahallede yaklaşık 20 bin dekarda yağan dolunun etkisiyle zarar görüldüğü ifade ediliyor. Dolu yağışının yalnızca kayısıyı değil, bademi, hububatı da yerle bir ettiğini söyleyebiliriz.” Dedi.
“Don, dolu bir de faiz afeti var”
Çiftçilerin yalnızca doğa olaylarıyla değil, ekonomik yüklerle de mücadele ettiğini vurgulayan Ağbaba, tabloyu şu sözlerle özetledi:
“Çünkü hem deprem, hem dolu hem don felaketini yaşamış bir kentiz. Geçen yıl yaşadığımız dondan dolayı kayısıda verimlilik en az yüzde 50 azalmış durumda. Çiftçinin bankalara tarım kredi borcu var, Ziraat Bankasına borcu var, üretim yok, borç devam ediyor, faiz işlemeye devam ediyor. Yaşananlar afet değil sadece; don, dolu bir de faiz afeti var. "Ben üretmek istiyorum ama devlet önümde yok." diyor. Sevgili Niğde Milletvekilimiz Ömer Fethi Gürer geçen günlerde bir açıklama yaptı. Çiftçilerin bankaya borcu 2021 Şubat ayında 134 milyar iken beş yılda tam yüzde 881 artmış. Çiftçi borcu 1 trilyon 188 milyar liraya ulaşmış. 2026 yılında çiftçilerin bankalar tarafından takibe alınan borcu 19 milyar 371 milyon lira, cumhuriyet tarihinin en yüksek rakamıyla karşı karşıyayız. Bir taraftan dolu, bir taraftan don, bir taraftan da AKP tarımı vurmaya devam ediyor.” Şeklinde konuştu.
“Faize ayırdığınız bütçeyi tarıma ayırın”
Artan maliyetler karşısında çiftçinin üretimden uzaklaştığını belirten Ağbaba, destek çağrısını şu sözlerle sürdürdü:
“Eskiden kayısı çekirdeğini satarak insanlar işçi ücretlerini öderdi. Şimdi işçi ücretleri neredeyse kayısının yarısına gelmiş durumda. Tedbir alan yok, izlemekle yetiniyorlar. Tekrar söylüyoruz, tarım bizim en önemli stratejik sektörümüz. 2020'de tüm dünya gördü; tarımı olmayan, ülkeler aç kalıyor. Faize ayırdığınız bütçeyi tarıma ayırın, tarıma. Anayasa gereği verilmesi gereken para da verilmiyor. Çiftçi üretmekten korkar hâle gelmiş durumda. Mazot almış başını, gidiyor; ilaçlar öyle, gübre öyle, işçilik öyle, çiftçinin ürünü de maalesef sabit, yerinde sayıyor.”
Borçlar için çağrı: “Faizsiz ertelensin”
Üreticinin artık borç yükü altında ezildiğini belirten Ağbaba, çözüm önerisini ise net şekilde dile getirdi:
“Sadece kayısımız değil, kirazımız, bademimiz, cevizimiz maalesef yerlerde sürünüyor artık. Eskiden hasat zamanı Malatya âdeta bayram yeriydi; şimdi insanlar ‘Borçlarımızı nasıl ödeyeceğiz?’ diye düşünüyor. Kayısı ağaçları sökülüyor ama bunu gören yok. Malatya’nın ve çiftçinin sorunlarını Meclisimizin dikkatine sunuyorum. Lütfen çiftçimizin Tarım Krediye, Ziraat Bankasına olan borçları faizsiz ertelensin