Malatya'da kayısı hasadının sonuna yaklaşılırken üreticiyi endişelendiren gelişmeler yaşanıyor. Sezon başında yüksek fiyat beklentisiyle bahçeye giren üreticiler, son günlerde yaşanan sert fiyat düşüşü nedeniyle büyük hayal kırıklığı yaşarken, Malatya Ziraat Odaları İl Koordinasyon Başkanı Yunus Kılınç'tan dikkat çeken açıklamalar geldi. Kılınç, piyasadaki fiyat düşüşünün doğal olmadığını savunurken, serbest bölgeler üzerinden yürütüldüğünü öne sürdüğü "sahte kayısı" sistemi nedeniyle hem Malatya üreticisinin hem de Türkiye ekonomisinin zarar gördüğünü söyledi.
Kayısı piyasasının yıllardır belirli bir grubun kontrolünde olduğunu ifade eden Yunus Kılınç, Busabah haber grubuna yaptığı özel açıklamada fiyatların bilinçli şekilde baskılandığını belirterek şunları söyledi:
"Yıllardır bunun mücadelesini veriyoruz. Kayısı piyasasını maalesef 4-5 ihracatçının eline bırakmışlar. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), fiyatlar dibe vurunca müdahale alımı yapacağını söylüyor; bu sistem en baştan yanlış. Biz fahiş fiyat değil, istikrarlı bir piyasa istiyoruz. Kayısıyı TMO'nun alım listesine sokmayı başardık ama TMO ihracat yapmadığı için fiyat belirlerken yine gidip bu ihracatçılara danışıyor. İhracatçı, üreticiden aldığı kuru kayısıyı buhar odasında nemlendirip ağırlığını yüzde 20-30 artırarak satıyor. Bu karı TMO'ya kaptırmak istemedikleri için piyasayla oynuyorlar."
Bu yıl açıklanan 67 bin 500 tonluk rekoltenin de gerçekleşmeyeceğini belirten Kılınç, yaş kayısı satışlarının yoğunluğu nedeniyle kuru kayısı miktarının daha da azalacağını ifade etti. Buna rağmen fiyatların yükselmesi gerekirken tam tersine düşürülmesinin bilinçli bir politika olduğunu savunan Kılınç, ihracatçıların üreticinin içinde bulunduğu ekonomik sıkışıklığı fırsata çevirdiğini dile getirdi.
Kılınç, şu ifadeleri kullandı:
"İhracatçılar tedarikçilere 'Bu ara kayısı almayın' diye talimat veriyor. Amaç, üreticiyi zora sokup fiyatı iyice düşürmek. Geçen yıl Avrupa'da Malatya kayısısının kilosu 40 euroya satıldı. Dünyada bizim kayısımızın rakibi yok. Bu yıl kayısının gerçek değeri en az 400 TL'dir. Üreticimiz rahat olsun, ihtiyacı kadar kademeli satsın."
"Gerekirse İneğinizi Satın, Kayısıyı Satmayın"
Malatyalı üreticilere birlik çağrısı yapan Yunus Kılınç, kayısının değerinin altında satılmaması gerektiğini vurgulayarak tarihi bir çağrıda bulundu.
"İşçi parasını ödemek için piyasaya bir anda kayısı sürerseniz bu ürün ayakaltı olur. Ben üreticime sesleniyorum: İşçi parası için gerekirse kredi çekin, eşinizden dostunuzdan alın, hatta gerekirse ineğinizi satın ama kayısınızı ayağa düşürmeyin. Biz 'ürünümüzü satmıyoruz' dediğimiz gün bu piyasa açılır. Dünya bu kayısıyı yemek zorunda. 'Pekmezim olursa sineğim Bağdat'tan gelir' misali, ürünümüze sahip çıkarsak kayısımız her türlü değerini bulur."
"Serbest Bölgelerde Büyük Oyun Oynanıyor"
Açıklamalarının en dikkat çeken bölümünde ise serbest bölgeler üzerinden yürütüldüğünü iddia ettiği sisteme dikkat çeken Kılınç, ithal edilen düşük kaliteli ürünlerin Malatya kayısısı adıyla ihraç edildiğini öne sürdü.
"Türkiye resmiyette kayısı ithal etmiyor gibi görünüyor ama Mersin ve İzmir'deki serbest bölgeler üzerinden büyük bir oyun oynanıyor. Özbekistan, Kırgızistan ve İran'dan getirilen 2 dolarlık kalitesiz zerdalileri getirip Malatya kayısısına karıştırıyorlar. Şeker şurubuna bandırıp Malatya kayısısı diye Avrupa'ya satıyorlar. Bu hem Malatya çiftçisine hem de ülke ekonomisine ihanettir. Sayın Bakanımıza da söyledim; bu serbest bölge oyunu derhal kapatılmalı. Her ülkenin kayısısı kendi adıyla satılmalıdır. Çiftçi gariban olduğu için parası olan ihracatçının gücü yetiyor ama biz bu mücadeleden vazgeçmeyeceğiz."
Kılınç, söz konusu iddiaları Tarım ve Orman Bakanlığı ile Malatya Valiliği koordinesinde gerçekleştirilen il koordinasyon toplantılarında da defalarca gündeme getirdiğini belirterek, serbest bölgelerdeki uygulamaların denetlenmesi ve üreticinin emeğinin korunması için acil adım atılması gerektiğini söyledi.
Malatya ekonomisinin lokomotifi olan kayısıda yaşanan fiyat dalgalanmaları ve ortaya atılan bu iddialar, hem üreticiler hem de sektör temsilcileri tarafından yakından takip edilirken, gözler şimdi Tarım ve Orman Bakanlığı'nın atacağı olası adımlara çevrildi.
Kaynak- Busabah.com