Malatya'da kayısı üreticisinin yaşadığı fiyat krizi ve pazarlama sorunları gündemdeki yerini korurken, Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi ve Malatya Ziraat Odaları İl Koordinasyon Başkanı Yunus Kılıç, Köy TV ekranlarında yaptığı açıklamalarla dikkat çekti. Kayısı piyasasında yaşanan gelişmelere ilişkin çok sert değerlendirmelerde bulunan Kılıç, üreticinin yıllardır emeğinin karşılığını alamadığını savunurken, kayısı ticaretine ilişkin çarpıcı iddialar ortaya koydu.
Bu yıl yaşanan zirai don ve olumsuz hava şartlarının kayısı üretimini ciddi şekilde etkilediğini belirten Kılıç, normal şartlarda Malatya'nın yıllık yaklaşık 120 bin ton kuru kayısı üretmesi gerektiğini ancak bu yıl rekoltenin yaklaşık 67 bin ton seviyesinde beklendiğini söyledi.
Konuşmasında yaşanan üretim kaybını anlatan Yunus Kılıç şu ifadeleri kullandı:
"Normal şartlarda bizim yıllık 120 bin ton kuru kayısı rekoltemiz olması gerekiyor. Ancak geçen yıl yaşanan don afeti nedeniyle ağaçlarımız büyük darbe aldı. Bunun yanında bu yıl çiçeklenme döneminde yağışların yaklaşık bir hafta boyunca aralıksız devam etmesi de döllenmeyi ve olgunlaşmayı olumsuz etkiledi. Zaten geçen yıldan zarar gören ağaçların yüzde 50'den fazlası bu yıl yeniden etkilendi. Yapmış olduğumuz çalışmalar sonucunda bu yılki kuru kayısı rekoltesini yaklaşık 67 bin ton olarak hesapladık. Elbette bu tahmini bir rekoltedir.
Rekoltenin düşük olmasına rağmen çiftçi olarak en büyük feryadımız şu: Üretirken büyük emek veriyoruz. Güneşinde çalışıyoruz, yağmurunda çalışıyoruz, maliyetler her geçen gün artıyor. Çiftçi üretimini yapıyor ama hasattan sonra ürününü satmaya geldiğinde asıl kıyamet o zaman kopuyor.
Çünkü bizi beş tane ihracatçının insafına bırakmışlar. Bakıyorum; siyasetçisinden bürokratına, bazı sivil toplum kuruluşlarına kadar herkes bu ihracatçıların değirmenine su taşıyor. Oysa bu ürünün gerçek değerini devletin belirlemesi gerekiyor. Kayısının maliyeti nedir, üreticinin makul kârı ne olmalıdır, bunlar hesaplanmalı. Her yıl maliyet artışları dikkate alınarak taban fiyat benzeri bir fiyat açıklanmalıdır. Bu yapılması zor bir iş değildir.
Bugün üretici de tüketici de mağdur edilirken, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki 600 milletvekili bunu sadece seyrediyor. Biz derdimizi kime anlatacağız?
Sadece kayısıda mı böyle? Fındıkta da böyle, patateste de böyle, soğanda da böyle. Tarlada 10 lira olan patates pazarda 100 liraya satılıyor. Bu düzen nereye kadar devam edecek?
Kayısıda öyle sahtekârlıklar yapılıyor ki insanın aklı duruyor. Biz dünya kuru kayısı üretiminde ve ihracatında birinciyiz. Sayın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da bize açıkça söyledi; Türkiye kayısı ithal etmiyor. Peki o zaman İran'ın, Özbekistan'ın, Kırgızistan'ın ve diğer ülkelerin kayısıları Türkiye'ye nasıl giriyor? Bunlar piyasayı nasıl bozuyor? Malatya'nın coğrafi işaretli kayısısının kalitesini nasıl düşürüyor ve fiyatını nasıl ayağa düşürüyor?
İhracatçılar için İzmir ve Mersin'de serbest bölgeler oluşturulmuş. Dünyanın neresinde kayısı varsa getiriliyor. Ama herkes biliyor ki Malatya kayısısı olmadan bu ürünler satılamıyor. Bu nedenle dışarıdan getirilen kayısılar Malatya kayısısına karıştırılarak ihraç ediliyor. Sonra da 'kayısı ithalatı yapmıyoruz' deniliyor.
Bizim kayısımız 115 ülkeye ihraç edilirken Özbekistan'ın, İran'ın, Kırgızistan'ın kayısısının Türkiye'de ne işi var? Üstelik bu karışımlar nedeniyle yurt dışına gönderilen bazı ürünler geri dönüyor. Çünkü Malatya kayısısı diye gönderilen ürünlerin içinde başka ülkelerin kayısıları da bulunuyor.
Biz Malatyalı üreticiler olarak reçeteli ilaç kullanıyoruz. Kalıntı olmaması için büyük hassasiyet gösteriyoruz. Merdiven altı ilaç kullanmıyoruz. Ürünümüzün yüzde 80-90'ının ihracata gittiğini biliyoruz ve buna göre üretim yapıyoruz. Ama başka ülkelerden getirilen kayısıların Malatya kayısısına karıştırılması hem emeğimizi hem de onurumuzu zedeliyor.
Eğer Malatya kayısısı coğrafi işaretli bir üründür deniliyorsa bunun mutlaka barkod sistemiyle takip edilmesi gerekir. Dışarıdan getirilen kayısıyı Malatya kayısısı diye piyasaya sürenler tespit edildiğinde kamuoyuna açıklanmalı ve gerekli cezaları almalıdır.
Biz üreticiler olarak Türkiye Büyük Millet Meclisi'nden bu konuda yasal düzenleme bekliyoruz. Çünkü bugün üretici zarar ediyor, tüketici de ürünü pahalı olduğu için alıp çocuğuna yediremiyor. Üreticiyle tüketici arasındaki bu makas mutlaka kapatılmalıdır.
Bakın, iki yıldır küresel ısınmanın getirdiği afetlerle mücadele ediyoruz. Donla uğraşıyoruz, doluyla uğraşıyoruz. Ama sahaya baktığımızda Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanımız var, sürekli üreticinin yanında. Peki siyasetçiler nerede? Milletvekilleri nerede? Diğer kurumlar nerede? İki yıldır genel başkanımız bir taraftan yangına koşuyor, bir taraftan dona, bir taraftan sele.
Üreticiyi sadece seçimden seçime ziyaret etmek olmaz. Tarlasına gelsinler, ahırına gelsinler. Bu insanlar nasıl çalışıyor görsünler. Üreticinin mesaisi sabah namazında başlıyor, yatsı namazında bitiyor. Bu insanlar emeğinin karşılığını alabiliyor mu, önce buna baksınlar. Ve üreticinin hakkının üç beş tüccar tarafından yenilmesine artık engel olsunlar."
Programın devamında Toprak Mahsulleri Ofisi'ne de çağrıda bulunan Kılıç, TMO'nun vakit kaybetmeden kuru kayısı alım fiyatı açıklaması gerektiğini savundu. Kayısının üreticiden 270 liraya alınırken tüketiciye kat kat yüksek fiyatlarla ulaştığını dile getiren Kılıç, bu durumun kabul edilemez olduğunu söyledi.
Açıklamalarının en dikkat çeken bölümünde ise kayısı ticaretine yönelik sert ifadeler kullanan Kılıç, "Ticaret mafyalaşmış. Üç beş tüccarın elinde dönüyor burada. Ve siyasiler de onlara destek veriyor, sessiz kalıyorlar. Bürokratlar da, bazı sivil toplum örgütleri de. Serbest bölgeyi kapatın. Kayısı almayın bu bölgeye. İşte o zaman üreticinin yanında olmuş olursunuz. Ben merak ediyorum, bu işin arkasından neler çıkacak? Ticaret mafyalaşmış. Biz her şeyi biliyoruz. Ama bu ticaret mafyasıyla biz bir yere varamayız." ifadelerini kullandı.
https://www.facebook.com/reel/1034545755648710