Malatya’da içme suyu, kanalizasyon ve altyapı projelerinde faaliyet gösteren bir müteahhidin yaklaşık 20 gün önce yaşamına son vermesinin ardından, firmadan alacaklı olduklarını belirten esnaf, taşeron ve tedarikçiler ödeme kriziyle karşı karşıya kaldıklarını açıkladı. Alacaklarını tahsil edemediklerini belirten işletme sahipleri, yaşadıkları mağduriyetin yalnızca kendi firmalarıyla sınırlı olmadığını, çok sayıda işçi ve işletmenin de bu durumdan etkilendiğini ileri sürdü.
Malatya Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü önünde bir araya gelen esnaflar, yaşadıkları sorunları kamuoyuna duyurmak ve yetkililerin dikkatini çekmek amacıyla basın açıklaması yaptı. Nakliye, yemek tedariki ve altyapı sektörlerinde faaliyet gösteren esnaf ve taşeronlar, biriken alacaklarının ödenmesini beklediklerini belirterek ilgili kurumlara çağrıda bulundu.
Piyasada dolaşımda olduğu öne sürülen ileri tarihli çekler, hak edişe bağlanmamış alacaklar ve işletmelerin kendi borçlarını ödeme konusunda yaşadığı sıkıntılar, mağduriyetin boyutuna ilişkin endişeleri artırdı. Esnaflar, sorunun çözümü için devletin ve ilgili kamu kurumlarının devreye girmesini istedi.
“Firma sahibinin ölümünden sonra paramızı alamadık”
Basın açıklamasında konuşan bir taşeron firma yetkilisi, Malatya’nın köylerinde yürütülen içme suyu, kanalizasyon ve altyapı çalışmalarında görev aldıklarını belirterek müteahhidin ölümünün ardından ödemelerin yapılamadığını söyledi.
Yaptıkları işlerin karşılığını alamadıklarını ifade eden taşeron yetkilisi, yalnızca basın açıklamasına katılanların değil, bölgede çalışan çok sayıda işçinin de mağdur olduğunu dile getirdi. Taşeron firma yetkilisi, yaşadıkları sıkıntıyı şu sözlerle anlattı:
“Biz köylerde altyapı, içme suyu ve kanalizasyon işleri yapıyoruz. Firma sahibinin yaklaşık 20 gün önce hayatını kaybetmesinin ardından paramızı alamadık. Burada bulunmayan çok sayıda işçi arkadaşımız da mağdur. İcra takiplerimizi başlattık ancak elimizde ileri tarihli çekler var. Hak edişe bağlanmamış alacaklarımız bulunuyor. Devletimizin ve ilgili kurumların bize destek olmasını bekliyoruz”
Alacaklarını tahsil edemedikleri için hukuki süreç başlatmak zorunda kaldıklarını belirten taşeron yetkilisi, ellerindeki çeklerin ve hak edişe bağlanmamış alacakların durumunun belirsizliğini koruduğuna dikkat çekti. Yaşanan sürecin hem işletmelerin faaliyetlerini sürdürmesini hem de çalışanların ücretlerini almasını zorlaştırdığı ifade edildi.
Üç yıllık yemek hizmetinin beş aylık alacağı kaldı
Müteahhit firmaya yaklaşık üç yıldır yemek hizmeti verdiğini belirten bir işletmeci de geriye dönük beş aylık alacağının bulunduğunu öne sürdü. Çalışmaların yürütüldüğü köylere yemek hizmeti sağladıklarını anlatan işletmeci, firmadan tahsil edemediği alacakların kendisini de ödeme güçlüğüne sürüklediğini söyledi.
Kendisinin de piyasaya karşı borçları bulunduğunu belirten işletmeci, elindeki ileri tarihli çekleri tahsil edememesi hâlinde kendi yükümlülüklerini yerine getirmekte zorlanacağını dile getirdi. İşletmeci, yaşadığı mağduriyeti şu ifadelerle anlattı:
“Üç yıldır bu firmanın yemek tedarikçisiyiz. Çalışma yapılan köylere yemek hizmeti verdik. Geriye dönük beş aylık alacaklarımız ve ileri tarihli çeklerimiz var. Bizim de piyasaya borçlarımız bulunuyor. Bu çekleri ödemekte zorlanacağız. Malatya esnafı ciddi bir ekonomik sıkıntıyla karşı karşıya. Devletimizden yardım bekliyoruz”
Yemek tedarikçisinin açıklaması, yaşanan ödeme sorununun yalnızca ana yüklenici firmadan alacaklı olan işletmeleri değil, bu işletmelerin kendi tedarikçilerini ve ticari ilişkilerini de etkileyebileceğine işaret etti. Alacaklarını tahsil edemeyen esnafın, kendi borçlarını ödeyememe riskiyle karşı karşıya kaldığı belirtildi.
“Malatya piyasasında 200-250 milyon liralık çek olduğu konuşuluyor”
Basın açıklamasında öne çıkan iddialardan biri de Malatya piyasasında bulunduğu belirtilen çeklerin toplam tutarı oldu. Firmadan alacaklı olduğunu söyleyen bir başka esnaf, piyasada yaklaşık 200 ila 250 milyon lira tutarında çek bulunduğunun konuşulduğunu ileri sürdü. Söz konusu rakamın çok sayıda işletmeyi ilgilendirebileceğini belirten esnaf, mağduriyetin kapsamının geniş olabileceğini savunarak yetkililerden konunun incelenmesini istedi. Esnaf, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Şu anda Malatya piyasasında yaklaşık 200-250 milyon liralık çek olduğu konuşuluyor. Çok sayıda esnaf ve işçi mağdur. Doğrudan ve dolaylı etkilenenlerin sayısı bine kadar ulaşabilir. Biz yetkililere sesimizi duyurmaya çalışıyoruz. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımızdan destek bekliyoruz”
Esnafın dile getirdiği 200 ila 250 milyon liralık çek tutarı ve mağduriyetin bine yakın kişiye ulaşabileceği yönündeki ifadeler, basın açıklamasında ortaya atılan iddialar olarak gündeme geldi. Söz konusu rakamların ve mağdur sayısının resmî olarak doğrulandığına ilişkin bir bilgi ise açıklamada paylaşılmadı. Buna rağmen alacaklı olduklarını belirten işletmelerin ortak talebi, devam eden projelerdeki alacakların, hak edişlerin ve ödeme süreçlerinin incelenmesi oldu. Esnaflar, yaşanan belirsizliğin daha fazla işletmeyi etkilememesi için yetkililerin konuya müdahil olmasını beklediklerini dile getirdi.
Tamamlanmayan imalatlar için kış uyarısı
Basın açıklamasında yalnızca alacaklar ve çekler değil, devam eden projelerdeki imalatların durumu da gündeme getirildi. Bazı bölgelerde çatı ve çeşitli yapı imalatlarının tamamlanmadığını öne süren esnaflar, kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte bu yapıların zarar görebileceği uyarısında bulundu. Özellikle çatıları tamamlanmayan yapılarda yağış ve soğuk hava nedeniyle hasar meydana gelebileceğini belirten esnaflar, mevcut durumun zamanında önlem alınmaması hâlinde kamu kaynakları açısından da ek maliyet doğurabileceğini ifade etti. Bir esnaf, eksik kalan imalatlara ilişkin endişelerini şu sözlerle dile getirdi:
“Bazı yerlerde çatılar ve imalatlar eksik. Kış gelirse bu yapılar zarar görecek. Yapılan sıvalar ve alçılar dökülebilir. Bu durum devletimize de ek maliyet oluşturabilir. Bir an önce tedbir alınmasını istiyoruz”
Esnaflar, devam eden projelerin mevcut durumunun incelenmesini ve eksik imalatların zarar görmesini önleyecek tedbirlerin gecikmeden alınmasını istedi. Yapıların korunması ve çalışmaların sağlıklı biçimde sürdürülebilmesi için sürecin ilgili kurumlar tarafından değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Esnafın borç endişesi büyüyor
Müteahhit firmadan alacaklı olduklarını belirten işletme sahipleri, tahsilat yapamamaları nedeniyle kendi ticari faaliyetlerini sürdürmekte zorlandıklarını dile getirdi. Özellikle ileri tarihli çeklerin ödeme takvimleri konusunda belirsizlik yaşandığını ifade eden esnaflar, kendi piyasaya olan borçlarını ödeyememe ihtimalinin kendilerini daha da güç durumda bırakabileceğini söyledi. Altyapı çalışmalarında görev alan taşeronlardan yemek tedarikçilerine kadar farklı sektörlerden işletmelerin aynı sorunla karşı karşıya kaldığını belirten esnaflar, yaşananların Malatya’daki ticari hayat üzerinde de olumsuz etkiler oluşturabileceği görüşünü dile getirdi.
İşletmelerin alacaklarını tahsil edememesi, onların kendi tedarikçilerine ve çalışanlarına karşı yükümlülüklerini yerine getirmelerini de güçleştirebiliyor. Bu nedenle basın açıklamasına katılanlar, sorunun yalnızca tek bir firma ile alacaklıları arasındaki mesele olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savundu.
Esnaflar, yaşanan ödeme sıkıntısının çözümü için ilgili kurumların sürece ilişkin inceleme yapmasını, alacakların ve hak edişlerin durumunun açıklığa kavuşturulmasını talep etti.
Bakanlığa ve ilgili kurumlara çağrı
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kamu kurumlarına seslenen esnaf ve taşeronlar, mağduriyetlerinin giderilmesi için gerekli girişimlerin başlatılmasını istedi. Alacaklarının tahsil edilmesi konusunda destek beklediklerini belirten işletme sahipleri, hak edişe bağlanmamış alacakların durumunun değerlendirilmesini ve devam eden projelerdeki eksik imalatlarla ilgili gerekli tedbirlerin alınmasını talep etti.
Basın açıklamasına katılanların ortak beklentisi, belirsizliğin ortadan kaldırılması ve hem esnafın hem de çalışanların daha fazla mağduriyet yaşamaması için somut bir çözüm yolu bulunması oldu. Malatya’da altyapı projelerinde faaliyet gösteren müteahhidin ölümünün ardından gündeme gelen alacak sorunu, esnafın açıklamalarıyla birlikte kentteki ticari çevrelerin de dikkatini çekti. Piyasada bulunduğu öne sürülen çeklerin toplam tutarı, alacaklıların sayısı ve hak edişlerin durumu ise açıklığa kavuşturulması beklenen başlıklar arasında yer aldı. Esnaflar, yetkililerden gelecek açıklamayı ve atılacak adımları beklediklerini belirterek basın açıklamasını sona erdirdi.