Malatya'nın en önemli tarımsal ürünü olan kayısıyla ilgili 2026 yılı rekolte tahmini, resmi açıklama yapılmadan kamuoyuna yansımasıyla birlikte yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Vali Seddar Yavuz'un Tarım Fuarı'nın açılışında açıklaması beklenen rekolte rakamının önceden gündeme gelmesi dikkat çekerken, komisyon çalışmalarına ilişkin ortaya atılan iddialar da sektörün gündemine oturdu.
İddialara göre Kayısı Rekolte Komisyonu'nda ilk etapta kuru kayısı rekoltesinin yaklaşık 80 bin ton olarak açıklanması yönünde değerlendirmeler yapıldı. Ancak komisyon içerisinde yer alan bazı kurum ve kuruluş temsilcilerinin bu rakama itiraz ettiği, bunun üzerine yeniden bir değerlendirme toplantısı gerçekleştirildiği öne sürüldü. Yapılan görüşmelerin ardından ortak mutabakat sağlanarak rekoltenin 67 bin 500 ton seviyesinde belirlenmesine karar verildiği iddia edildi.
Komisyon üyelerinin resmi açıklama öncesinde konuya ilişkin sorulara cevap vermemesi ve "Sayın Valimiz açıklayacak." ifadelerini kullanması da dikkat çekti. Ancak açıklama beklenmeden rakamların kamuoyuna yansıması, hem sektör temsilcileri hem de üreticiler arasında farklı değerlendirmelere neden oldu.
Özellikle sosyal medya platformlarında görüşlerini paylaşan çok sayıda üretici, açıklanan rakamların sahadaki gerçek durumu yansıtmadığını savundu. Bahçelerde yeterli inceleme yapılmadan tahmin hazırlandığını öne süren üreticiler, don zararının etkisinin çok daha büyük olduğunu belirterek rekoltenin açıklanandan daha düşük gerçekleşeceğini dile getirdi.
Kayısı eksperleri ve sektörün bazı uzman isimlerinin de benzer görüşte olduğu öğrenildi. Edinilen bilgilere göre uzmanlar, mevcut tablo dikkate alındığında kuru kayısı rekoltesinin en fazla 55 bin ton seviyesinde olabileceğini değerlendiriyor. Bu nedenle komisyonun açıkladığı rakam ile sahadaki beklenti arasında önemli bir fark bulunduğu ifade ediliyor.
Rekolte tartışmaları sürerken üreticilerin gözü şimdi yeni sezon fiyatlarına çevrildi. Henüz resmi bir fiyat oluşmamış olsa da piyasada kilogram fiyatının 350 ile 400 lira arasında şekillenmesi bekleniyor. Don zararının üretimi azaltmasının fiyatlara olumlu yansıması beklenirken, piyasadaki gelişmeler yakından takip ediliyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Yunus Kılıç da rekolte rakamlarının kamuoyuna yansımasının ardından değerlendirmelerde bulundu. Kılıç, üretimin azalmasının fiyatları yukarı yönlü etkileyeceğini belirterek ortalama 350 ile 400 lira arasında bir fiyat oluşmasının beklendiğini söyledi.
Geçtiğimiz yıllara göre yaş kayısı satışlarının daha hareketli olduğunu ifade eden Kılıç, don afetinin etkisinin tam anlamıyla hissedilmesi halinde kuru kayısı fiyatlarının 500 TL bandına kadar çıkabileceğini dile getirdi. Arzın azalmasının üreticinin lehine sonuç doğuracağını belirten Kılıç, bu sezon kayısı üreticisinin emeğinin karşılığını alma ihtimalinin yüksek olduğunu kaydetti.
Komisyonun hazırladığı tahmini verilere göre Malatya genelinde bu yıl 341 bin 955 ton yaş kayısı üretimi bekleniyor. Bu üretimin 289 bin 897 tonunun kurutmalık olarak değerlendirileceği, sezon sonunda ise yaklaşık 67 bin 418 ton kuru kayısı elde edileceği öngörülüyor. Kent genelinde 8 milyon 899 bin 991 meyve veren kayısı ağacı bulunurken, ağaç başına ortalama verim 42 kilogram olarak hesaplandı.
İlçeler bazında değerlendirildiğinde en yüksek yaş kayısı üretiminin 59 bin 954 ton ile Akçadağ'da gerçekleşmesi bekleniyor. Akçadağ'ı 59 bin 466 ton ile Yazıhan, 54 bin 884 ton ile Battalgazi izliyor. Yeşilyurt'ta 36 bin 924 ton, Hekimhan'da 29 bin 609 ton, Darende'de 29 bin 178 ton, Kale'de 20 bin 368 ton, Doğanşehir'de ise 19 bin 225 ton yaş kayısı üretimi tahmin ediliyor.
Kuru kayısı üretiminde de zirvede Akçadağ'ın yer alması bekleniyor. Tahmini verilere göre Akçadağ'da 11 bin 851 ton, Yazıhan'da 11 bin 755 ton, Battalgazi'de 10 bin 849 ton, Yeşilyurt'ta 7 bin 299 ton, Hekimhan'da 5 bin 853 ton, Darende'de 5 bin 768 ton, Kale'de 4 bin 26 ton, Doğanşehir'de 3 bin 800 ton, Kuluncak'ta 2 bin 29 ton, Arguvan'da 1 bin 566 ton, Pütürge'de 1 bin 338 ton, Doğanyol'da 1 bin 173 ton ve Arapgir'de 112 ton kuru kayısı üretimi öngörülüyor.
Ağaç başına ortalama verimde ise Kale ilçesi 103 kilogram ile ilk sırada yer aldı. Yazıhan 65 kilogram, Arguvan 55 kilogram, Akçadağ ve Arapgir 40 kilogram, Battalgazi 39 kilogram, Doğanşehir 36 kilogram, Yeşilyurt 33 kilogram, Pütürge 32 kilogram, Hekimhan 31 kilogram, Doğanyol 30 kilogram, Kuluncak 25 kilogram ve Darende 22 kilogramlık ortalama verimle sıralandı.
Komisyon tahminine göre üretilecek yaş kayısının 52 bin 158 tonu taze tüketime sunulacak, kalan 289 bin 897 tonluk bölüm ise kurutularak iç piyasa ve ihracata kazandırılacak. Ancak sektör temsilcileri, nihai rekoltenin hasat dönemindeki iklim şartları, dolu, hastalık ve kuraklık gibi etkenlere bağlı olarak değişebileceğini belirtiyor.
Resmi rakamların açıklanmasına rağmen tartışmaların sürmesi, Malatya'da kayısı sezonunun yalnızca hasat ve fiyatlarla değil, rekolte hesaplarıyla da gündemde kalacağını gösteriyor. Üreticiler ise sahadaki gerçek tabloyu yansıtan, bilimsel verilerle desteklenmiş ve tüm kesimlerin uzlaşacağı bir rekolte çalışmasının sektöre daha fazla güven vereceğini ifade ediyor.
Admin
Yönetici
