Malatya’nın Akçadağ ilçesinde bulunan Levent Vadisi, yalnızca eşsiz doğal güzellikleriyle değil, binlerce yıllık geçmişiyle de dikkat çekiyor. Yaklaşık 65 milyon yıl öncesine dayanan kaya formasyonlarının şekillendirdiği vadi; mağaraları, uçurumları, etkileyici yüzey şekilleri ve tarihi kalıntılarıyla Malatya’nın en önemli doğal ve kültürel değerleri arasında yer alıyor.
Yaklaşık 28 kilometre uzunluğundaki Levent Vadisi’nde yapılan envanter çalışmaları, bölgenin geçmişinin sanılandan çok daha eski olduğunu ortaya koydu. Vadide, Cilalı Taş Devri olarak da bilinen Neolitik Çağ’a ait yaşam kalıntılarının yanı sıra Paleolitik döneme kadar uzanan izlere rastlandı.
Vadide yapılan çalışmalar kapsamında, insan eliyle oyulduğu tespit edilen irili ufaklı binlerce mağaranın bulunduğu belirlendi. Bu mağaralarda geçmiş dönemlerdeki yaşam izlerinin çıplak gözle dahi gözlemlenebildiği ifade edildi.
Binlerce yıllık medeniyetlerin izleri
Bilim insanları, sanat tarihçileri, arkeologlar ve KUDEB teknik personelinin katılımıyla gerçekleştirilen envanter çalışmaları sonucunda Levent Vadisi’nde Paleolitik döneme, yani Yontma Taş Devri’ne kadar uzanan yaşam izlerinin bulunduğu ortaya çıktı.
Vadideki mağara yerleşkelerinde ise Neolitik döneme, yani Cilalı Taş Devri’ne ait yaşam kalıntılarına rastlandı.
Yapılan açıklamada, vadinin yalnızca tarih öncesi dönemlere değil, sonraki medeniyetlere de ev sahipliği yaptığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
“Bilim adamları, KUDEB'in teknik personeli, yani sanat tarihçisi ve arkeologlarla yaptığımız çalışmayla vadide Paleolitik döneme (Yontma Taş Devri/Eski Taş Çağı) kadar yaşamın olduğu ortaya çıktı. Vadideki mağara yerleşkelerinde Neolitik döneme (Cilalı Taş Devri/Yeni Taş Çağı) ait yaşam kalıntılarına rastladık. Hitit, Roma, Selçuklu ve Osmanlı medeniyetinin izleri de var. Günümüzde de hali hazırda köylerde yaşam devam etmekte. Mevcut yaşamı da göz önünde bulundurursak, bir tabiat harikası olan Levent Vadisi'nde 10 bin yıldır yaşamın sürdüğü, insanların burayı her dönemde yaşamak için seçtiği ortaya çıktı.”
Bu tespitler, Levent Vadisi’nin yalnızca doğal güzellikleriyle değil, insanlık tarihinin farklı dönemlerine ışık tutan önemli bir merkez olduğunu da ortaya koyuyor.
26 jeosit alan tespit edildi
Levent Vadisi’nde gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında 26 jeosit alanın bulunduğu belirlendi. Jeolojik açıdan önem taşıyan bu alanlar, vadinin bilimsel ve turistik değerini daha da artırıyor.
Vadinin içerisinde Levent, Kozalak, Bağ ve Sarıhacı'nın da aralarında bulunduğu yaklaşık 20 köy bulunuyor. Bu köylerde yaşamın günümüzde de devam etmesi, bölgenin binlerce yıllık yerleşim geleneğinin sürdüğünü gösteriyor.
Yapılan çalışmanın sonuçlarının hazırlanacak bir kitapta yayımlanacağı bildirildi.
“Havası temiz, suyu güzel, toprağı mümbit”
Levent Vadisi’nin doğal güzellikleri, bölgede yaşayan vatandaşların da hayatının önemli bir parçası.
Kozalak köyünün eski adının Hartut olduğu belirtilirken, köyün Levent Vadisi içerisinde yer aldığı ifade edildi.
Levent Vadisi’nde yaşamanın güzel bir duygu olduğunu belirten bölge sakinleri, vadinin doğal özelliklerine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Havası temiz, suyu güzel, toprağı mümbit (verimli) bu vadi, içinde yaşayan insana mutluluk verir.”
Yörede geçimin büyük ölçüde fasulye, şeker pancarı, kayısı ve nohut üretiminden sağlandığı belirtiliyor.
Bölgede yaşayan ailelerin geçmişinin de uzun yıllara dayandığı ifade edilirken, vadinin geçmişteki yerleşim yapısına ilişkin önemli bilgiler de aktarılıyor.
Vadinin batı tarafındaki köylerin daha önce nahiye olarak bilinen Levent köyüne bağlı olduğu, vadinin adını da bu köyden aldığı belirtiliyor. Levent’in zaman içerisinde göç vermesiyle bucak statüsünü kaybederek köye dönüştüğü aktarılıyor.
Tümülüs ve 5 bin yıllık yapılar
Levent Vadisi'nin tarihi zenginliği yalnızca mağaralarla sınırlı değil.
Vadideki Bağ ve Sakalı Uzun köylerinin arazilerinin birleştiği noktada bulunan Çerkeztepe Tümülüsü, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından sit alanı ilan edildi.
Yalınkaya ve Kozalak köyleri sınırlarında ise yaklaşık 5 bin yıllık tarihi yapıların bulunduğu belirtiliyor.
Bağ köyü sakinleri de atalarının yüzyıllardır yurt edindiği vadide yaşamaktan duydukları mutluluğu dile getiriyor.
Doğayla tarihin buluştuğu nokta
Levent Vadisi’ni farklı kılan en önemli özelliklerden biri, doğal oluşumlarla tarihi mirasın aynı bölgede iç içe bulunması.
Bir tarafta milyonlarca yıllık kaya formasyonları, diğer tarafta insan eliyle oluşturulmuş binlerce mağara, yüksek uçurumlar ve etkileyici yüzey şekilleri bulunuyor.
Vadinin farklı noktalarında tarih boyunca bölgede yaşamış medeniyetlerin izleriyle karşılaşmak mümkün.
Özellikle yüksek kayalıklar ve derin vadiler bölgeye etkileyici bir manzara kazandırırken, mağaralar da ziyaretçilere geçmişteki yaşam biçimleri hakkında önemli ipuçları sunuyor.
Tüm bu özellikleriyle Levent Vadisi, Malatya’nın turizm potansiyeli açısından da büyük önem taşıyor. Ancak böylesine büyük bir doğal ve tarihi mirasın korunması, tanıtılması ve gelecek kuşaklara aktarılması da büyük önem taşıyor.
Levent Vadisi’ne nasıl gidilir?
Levent Vadisi’ni görmek isteyenler için ulaşım da oldukça kolay.
Malatya-Kayseri karayolu üzerinden yaklaşık 40-50 kilometre ilerledikten sonra “Levent” tabelası bulunuyor. Bu tabela aynı zamanda bölgedeki köyün adını gösteriyor.
Levent yönüne dönüldükten yaklaşık 1-2 kilometre sonra yol ikiye ayrılıyor.
Sol taraftaki yolu takip edenler vadinin alt bölümüne inebiliyor. Sağ taraftaki yol ise köye ulaşıyor. Köy tarafından da vadinin yüksek kesimlerinden eşsiz manzara seyredilebiliyor.
Kısacası Levent Vadisi; milyonlarca yıllık jeolojik oluşumları, binlerce mağarası, yüksek uçurumları, tarihi kalıntıları ve günümüzde de devam eden köy yaşamıyla Malatya’nın keşfedilmeyi bekleyen en önemli değerlerinden biri olarak öne çıkıyor.
65 milyon yıllık kaya oluşumlarının üzerinde, yaklaşık 10 bin yıllık yaşamın izlerini taşıyan Levent Vadisi, doğa ve tarih tutkunlarını bekliyor.
Admin
Yönetici
