Malatya’da deprem sonrası yeniden inşa süreci kapsamında şehir merkezinde yapılan yeni çarşı projesi, bu kez lokanta esnafının yaşadığı altyapı sorunu ile gündeme geldi. Yeni işyerlerinde lokanta ve yeme-içme sektörünün en temel ihtiyaçlarından biri olan baca sistemlerinin bulunmaması, ruhsatlandırma sürecinde ciddi kriz oluşturdu.
Malatyalı Lokantacılar Esnaf Odası Başkanı Murat Keskin, yeni çarşıda teslim edilen işyerlerinin önemli bir bölümünde lokanta faaliyetleri için gerekli teknik altyapının yer almadığını belirterek, esnafın büyük bir mağduriyet yaşadığını söyledi. Keskin, sorunun daha önce ilgili kurumlara iletilmesine rağmen projelerde gerekli düzenlemelerin yapılmadığını ifade etti.
Keskin’e göre en büyük problem, işyerlerinin teslim edilmesinin ardından ruhsat sürecinde ortaya çıkıyor. Esnafın dükkânlarını teslim aldıktan sonra belediyeye ruhsat başvurusu yaptığını belirten Keskin, “Ancak işyerleri lokanta işletmeciliğine uygun şekilde hazırlanmadığı için ruhsat aşamasında ciddi engeller çıkıyor. Baca sistemi olmayan bir yerde lokanta nasıl faaliyet gösterecek?” diyerek duruma tepki gösterdi.
Yeni çarşıda bazı esnaflara verilen işyerlerinin hem metrekare hem de kullanım alanı açısından önceki dönemlere göre daha küçük olduğunu da belirten Keskin, bu durumun işletme sahiplerini ekonomik olarak zorladığını dile getirdi. Deprem öncesinde şehir merkezinde daha geniş alanlarda hizmet veren birçok lokantanın, yeni projede daha dar alanlara sıkıştırıldığını ifade etti.
Keskin, Akpınar Çarşısı’nda kendisine ait işyeri örneğini de paylaşarak, deprem öncesinde daha geniş ve tapulu dükkânlarda faaliyet gösterdiklerini ancak yeni projede çok daha küçük alanların tahsis edildiğini söyledi. “Ne bacası var ne de mesleğimizi yapabileceğimiz uygun bir altyapı bulunuyor” sözleriyle yaşanan sıkıntıyı özetledi.
Deprem öncesinde Malatya şehir merkezinde 70 ila 80 arasında lokanta ve yeme-içme işletmesi bulunduğunu hatırlatan Keskin, bu işletmelerin önemli bir kısmının yeniden açılmasının beklendiğini ancak mevcut altyapı ile bunun mümkün görünmediğini ifade etti. Yeni çarşıda en az 40 ila 50 işyerinde baca sistemine ihtiyaç duyulduğunu belirten Keskin, sorunun çözülmemesi halinde ilerleyen süreçte daha büyük bir kriz yaşanabileceği uyarısında bulundu.
Baca sisteminin dışarıdan sonradan yapılmasının da ayrı bir sorun yaratacağını vurgulayan Keskin, bunun hem yüksek maliyet getireceğini hem de çarşının estetik görünümünü bozacağını söyledi. “Bu sorun nasıl çözülecek bilmiyoruz” diyen Keskin, yetkililerin acilen teknik bir çözüm üretmesi gerektiğini ifade etti.
Keskin ayrıca yalnızca fiziki altyapı değil, ekonomik destekler konusunda da sıkıntılar yaşandığını belirtti. KOSGEB tarafından deprem bölgesindeki esnafa verilen kredilerin geri ödemelerinin başladığını hatırlatan Keskin, mevcut ekonomik şartlarda bu yükün esnafı daha da zorladığını savundu. Kredilerin hibeye dönüştürülmesi gerektiğini dile getirdi.
İşyeri dağıtımlarında da ciddi adaletsizlikler yaşandığını öne süren Keskin, bazı esnaflara eski işyerlerine kıyasla çok daha küçük dükkânlar verildiğini ifade etti. 100 metrekarelik işyerine sahip esnafa 20-30 metrekarelik alanların tahsis edilmesinin büyük sorun oluşturduğunu belirterek, bu planlamanın hangi kriterlere göre yapıldığının açıklanmasını istedi.
Lokanta esnafı ise hem baca sistemi eksikliğinin giderilmesini hem de ruhsatlandırma sürecini tıkayan tüm sorunların çözülmesini bekliyor. Esnaf temsilcileri, aksi halde yeni çarşıda birçok işletmenin faaliyet gösteremeden kapanma riskiyle karşı karşıya kalabileceğini ifade ediyor.
