Malatya’da kayısı üreticilerinin yaşadığı ekonomik sıkıntılar gündemdeki yerini korurken, bu kez de elma üreticileri yaşadıkları sorunları dile getirmeye başladı. Geçtiğimiz sezon don felaketi nedeniyle ürün alamayan ve umutlarını bu yıla bağlayan üreticiler, şimdi de hasat ettikleri elmaları satacak alıcı bulamamaktan şikâyet ediyor. Doğanşehir ve Hekimhan başta olmak üzere birçok ilçede elma üretimi yapılırken, üreticiler maliyetlerin altında kalan fiyatlar nedeniyle büyük bir çıkmazın içine sürüklendiklerini belirterek yetkililerden destek istedi.
Hasat var, alıcı yok!
Malatya’da elma hasadının yoğunlaştığı günlerde üreticiler, emeklerinin karşılığını alamadıklarını söylüyor. Özellikle elmasıyla tanınan Doğanşehir ilçesinin Sürgü ve Erkenek bölgelerinde ürün miktarının oldukça fazla olduğu belirtilirken, üreticiler piyasada yeterli alıcının bulunmamasından yakınıyor.
Geçtiğimiz sezon yaşanan don felaketi nedeniyle ciddi ürün kaybı yaşayan çiftçiler, bu yıl daha iyi bir sezon geçirecekleri umuduyla üretimlerini sürdürdü. Ancak hasat döneminde karşılarına çıkan düşük fiyatlar, üreticinin sevincini kısa sürede endişeye dönüştürdü.
Elmalarını toplamak için işçi başına günlük 1.500 ile 1.750 lira arasında yevmiye ödediklerini belirten üreticiler, ürünlerini satamadıkları için işçi ücretlerini dahi karşılamakta zorlandıklarını ifade ediyor.
Üreticilerin aktardığına göre, maliyeti ortalama 6 lirayı bulan elmaya alıcılar tarafından 3 lira civarında fiyat veriliyor. Üreticiler, bu fiyatlarla satış yapmaları hâlinde zararlarının daha da büyüyeceğini dile getiriyor.
“İlçemizde adam gibi bir soğuk hava deposu yok”
Doğanşehirli elma üreticileri, yaşadıkları sorunun yalnızca düşük fiyatlardan ibaret olmadığını, ilçede yeterli soğuk hava deposu bulunmamasının da kendilerini zor durumda bıraktığını söylüyor.
Ürünlerini uygun koşullarda muhafaza edebilecekleri depoların yetersiz olduğunu belirten üreticiler, alıcıların gelmemesi ve ürünleri bekletecek imkânlarının bulunmaması nedeniyle hasat ettikleri elmaları bir an önce satmak zorunda kaldıklarını ifade ediyor.
Üreticiler, yaşadıkları sıkıntıyı şu sözlerle dile getiriyor:
“İlçemizde adam gibi bir soğuk hava deposu yok. Ürünlerimiz oldukça fazla ama aracı kişiler ve alıcılar gelmiyor. Bilerek fiyat düşürmek için beklediklerini düşünüyoruz. Soğuk hava deposu olmadığı için biz de ürünlerimizi satmak zorunda kalıyoruz. Maliyeti ortalama 6 lirayı bulan elmaya 3 lira fiyat veriyorlar. Ne yapacağımızı şaşırmış durumdayız.
Elma çok, alan yok. Elma çok, para yok. Bu fiyatlara sattığımızda işçi paralarını dahi ödeyemeyecek duruma geliyoruz. Yükselttiğimiz sesi ne oda birliği başkanları ne oda temsilcileri ne belediye ne de başka bir yetkili duyuyor. Üretici perişan. Böyle giderse kayısıdan sonra elma üretimini de bırakacağız. Biz ne yapacağımızı şaşırdık.”
Üreticiler, oda temsilcilerinin ve yerel yöneticilerin yaşadıkları sorunlara daha fazla duyarlılık göstermesini, elmaların değerinde satılabilmesi için somut adımlar atılmasını istiyor.
“Elma 20 liradan satılıyor” iddiasına tepki
Malatya’nın bazı bölgelerinde elmaların ortalama 20 liradan satıldığı yönündeki söylemler de üreticilerin tepkisini çekiyor. Üreticiler, açıklanan fiyatlarla tarlada ve bahçede karşılaştıkları alım teklifleri arasında büyük fark bulunduğunu savunuyor.
Piyasada elmanın 20 liradan satıldığı yönündeki ifadelerin kendi yaşadıkları durumu yansıtmadığını belirten üreticiler, kendilerine 3-4 lira civarında fiyat teklif edildiğini ileri sürüyor.
Üreticiler, “Sadece göz boyamak için bu fiyatları söylüyorlar. Bize gelen kişi 3 ya da 4 lira fiyat veriyor. Biz de bu fiyatlara satmak istemiyoruz. Ancak satmadığımız zaman bu kez elmalarımız çürümeye gidiyor. Sonunda mecbur kalıp ürünlerimizi meyve suyu fabrikalarına vermek zorunda kalıyoruz” diyerek yaşadıkları çaresizliği anlatıyor.
Bahçede yetiştirilen ürünün tüketiciye ulaşana kadar farklı fiyatlardan satılabildiğini belirten üreticiler, kendilerinin ise bu zincirin en fazla mağdur olan kesimi hâline geldiğini savunuyor.
“Malatya üreten değil, tüketen bir ile dönüşmesin”
Elma üreticileri, yaşanan sorunun yalnızca kendi geçimlerini ilgilendirmediğini, Malatya ekonomisini de doğrudan etkileyebileceğini vurguluyor. Tarımsal üretimin şehrin ekonomik hayatında önemli bir yere sahip olduğunu belirten çiftçiler, üreticinin desteklenmemesi hâlinde meyveciliğin giderek gerileyebileceği uyarısında bulunuyor.
Kayısıda yaşanan sıkıntıların ardından elma üreticilerinin de benzer sorunlarla karşı karşıya kalması, Malatya’da tarımsal üretimin geleceğine ilişkin kaygıları artırıyor. Üreticiler, maliyetlerini karşılayamadıkları bir ortamda üretime devam etmelerinin giderek zorlaştığını ifade ediyor.
Yetkililere çağrıda bulunan üreticiler, soğuk hava deposu yatırımlarının artırılmasını, ürünlerin pazarlanması için destek sağlanmasını ve üreticinin emeğinin karşılığını alabileceği bir piyasa oluşturulmasını talep ediyor.
Üreticiler, “Buna bir çözüm bulunmasını istiyoruz. Yoksa Malatya üretimi, Malatya üreticisi perişan olacak. Malatya üreten değil, tüketen bir ile dönecek. Bu da ekonomimizi altüst edecek. Çünkü Malatya üretimle kazanıyor” sözleriyle yardım çağrısını yineledi.
Malatya’da elma hasadı sürerken üreticinin önündeki en büyük sorun, yetiştirilen ürünün satılabilir bir fiyata alıcı bulamaması olarak öne çıkıyor. Üreticiler, ürünlerin çürümeden değerlendirilmesi, soğuk hava depolarının artırılması ve piyasadaki fiyat sorununa çözüm bulunması için yetkililerden adım bekliyor.