Sosyal medya kullanımında çocuklara yönelik yeni dönem başlıyor. 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal ağ sağlayıcılarından hizmet almasını engelleyen, 15 yaşını doldurmuş çocuklar için ise özel kullanım koşulları getiren yönetmelik Resmi Gazete’de yayımlandı. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan düzenleme, sosyal medya platformlarına yaş doğrulama, çocukların kişisel verilerini koruma ve ebeveyn denetimi konusunda yeni yükümlülükler getiriyor.
Milyonlarca kullanıcıyı ve özellikle çocukları ilgilendiren yönetmelikle birlikte sosyal medya hesaplarının açılmasından gizlilik ayarlarına, mesajlaşmadan canlı yayınlara kadar birçok alanda yeni kurallar uygulanacak. Düzenleme, çocukların sosyal ağlardaki güvenliğini artırmayı ve yaşlarına uygun bir kullanım ortamı oluşturmayı amaçlayan hükümler içeriyor.
15 yaşını doldurmayan çocuklar hesap açamayacak
Yönetmeliğin en dikkat çeken maddesi, 15 yaşından küçük çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmasının yasaklanması oldu. Buna göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet veremeyecek. Platformlar, hesap oluşturmak isteyen kullanıcıların yaş durumunu kontrol etmekle yükümlü olacak. Yapılacak doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen çocukların hesap açma başvuruları kabul edilmeyecek.
15 yaşını doldurmuş çocuklar ise yetişkin kullanıcılarla aynı koşullarda değil, çocuklara özel olarak ayrıştırılmış hizmet kapsamında sosyal medya kullanabilecek. Bu hizmetlerin sunulmasında çocukların üstün yararı gözetilecek; fiziksel, zihinsel, psikolojik, sosyal ve duygusal gelişim ihtiyaçları dikkate alınacak.
Yaş doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılacak
Yeni yönetmelikle birlikte sosyal medya hesaplarının açılması sırasında uygulanacak yaş doğrulama yöntemleri de belirlendi. Sosyal ağ sağlayıcıları, hesap oluşturma aşamasında kullanıcının yaş durumunu e-Devlet Kapısı üzerinden alınacak “yaş doğrulama belirteci” aracılığıyla doğrulayacak. Böylece kullanıcıların yaş sınırını karşılayıp karşılamadığı kontrol edilecek.
Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşını doldurmadığı tespit edilen çocukların hesap açma talepleri reddedilecek. Yaş şartını karşılayan çocuk kullanıcılar ise kendileri için oluşturulan özel hizmet kurallarına tabi tutulacak.
Düzenlemede kişisel verilerin korunması da temel ilkeler arasında yer aldı. Yaş doğrulama işlemlerinde doğrudan kimlik tespiti yapmak yerine, yalnızca kullanıcının belirlenen yaş sınırını karşılayıp karşılamadığını ortaya koyan yöntemlerin kullanılması esas alınacak. Ayrıca yaş doğrulama sistemlerinin, gerçeğe aykırı beyanlara ve sistemi yanıltmaya yönelik girişimlere karşı teknik açıdan güvenilir ve sağlam bir altyapıya sahip olması gerekecek.
Çocuk hesaplarında gizlilik ön planda olacak
Yönetmelik, 15 yaşını doldurmuş çocukların sosyal medya kullanımında gizlilik ve güvenlik tedbirlerini de zorunlu hale getiriyor. Çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet kapsamında açılan hesaplarda yüksek düzeyde gizlilik ayarları varsayılan olarak uygulanacak. Çocukların kişisel verilerinin korunması amacıyla bu hesaplar otomatik olarak gizli hesap şeklinde düzenlenecek.
Yeni kurallara göre çocuk hesaplarında canlı yayın açılmasına izin verilmeyecek. Ayrıca çocuk kullanıcılara kişiselleştirilmiş reklam gösterimi de yapılamayacak. Bu kapsamda sosyal medya platformlarının, çocukların çevrim içi ortamdaki görünürlüğünü ve diğer kullanıcılarla etkileşimini sınırlandıran güvenlik önlemlerini devreye alması gerekecek.
Çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplar mesaj gönderebilecek
Düzenlemeyle çocukların sosyal medya üzerinden kimlerle iletişim kurabileceğine ilişkin de önemli sınırlamalar getirildi. Çocuk hesapları, yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Böylece çocukların tanımadıkları ya da takip etmedikleri kullanıcılar tarafından doğrudan mesaj yoluyla iletişim kurulmasına karşı korunması hedefleniyor. Bunun yanında diğer kullanıcılar, çocuk hesaplarının takipçi ve takip edilen listelerini görüntüleyemeyecek. Bu uygulamayla çocukların sosyal medya bağlantılarının ve etkileşim bilgilerinin daha korunaklı hale getirilmesi öngörülüyor. Gizli hesap uygulaması, mesajlaşma kısıtlaması ve takip listelerinin görünürlüğüne getirilen sınırlamalar, çocuklara yönelik ayrıştırılmış hizmetin temel unsurları arasında yer alacak.
Anne ve babalara hesap kontrolü imkânı
Yönetmelik yalnızca yaş sınırı ve hesap güvenliğiyle sınırlı kalmıyor. Sosyal ağ sağlayıcılarına, ebeveynlerin çocuklarının sosyal medya kullanımını denetleyebilmesini sağlayacak araçlar sunma zorunluluğu da getiriliyor. Bu kapsamda ebeveynler, çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilecek, platform kullanım sürelerine sınır koyabilecek ve ücretli işlemler için izin verebilecek.
Ebeveyn denetim araçları sayesinde çocukların sosyal medya kullanımının aileler tarafından daha yakından takip edilmesi amaçlanıyor. Özellikle kullanım süresinin sınırlandırılması ve ücretli işlemlerin ebeveyn iznine bağlanması, yeni dönemin dikkat çeken uygulamaları arasında bulunuyor.
Yönetmelik 1 Kasım’da yürürlüğe girecek
Resmi Gazete’de yayımlanan yönetmeliğin yürürlük tarihi 1 Kasım olarak belirlendi. Sosyal ağ sağlayıcılarının mevcut hesaplara yönelik yaş doğrulama işlemlerini ise 31 Mart 2027’ye kadar tamamlaması gerekecek. Bu süreçte mevcut kullanıcıların yaş durumları doğrulanacak. Yapılacak kontroller sonucunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların mevcut sosyal medya hesapları kapatılacak.
Böylece uygulama yalnızca yeni açılacak hesaplarla sınırlı kalmayacak; hâlihazırda sosyal medya kullanan çocukların hesapları da yaş doğrulama sürecine dahil edilecek. Yeni yönetmelikle birlikte sosyal medya platformlarının yaş doğrulama sistemlerini, çocuklara özel hizmetlerini, gizlilik ayarlarını ve ebeveyn kontrol araçlarını belirlenen kurallara uygun hale getirmesi gerekecek.
1 Kasım’da başlayacak yeni dönemle birlikte 15 yaşını doldurmayan çocuklar sosyal ağlarda hesap açamayacak. 15 yaşını doldurmuş çocuklar ise gizlilik, mesajlaşma, canlı yayın ve reklam konularında kendilerine özel kurallarla sosyal medya kullanabilecek.
Admin
Yönetici
