Sayıştay Başkanlığı, Malatya Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünün (MASKİ) 2025 yılı hesaplarını mercek altına aldı. Kurumun mali yönetiminden çevre denetimlerine, su kayıplarından personel atamalarına, belediyeler arasındaki para trafiğinden kaçak su kullanımına kadar uzanan incelemede tam 21 önemli usulsüzlük bulgusu ortaya çıktı. Raporda yer alan tespitler, Malatya'nın içme suyu ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmekle sorumlu olan MASKİ'nin yönetim anlayışını ve mali yapısını yeniden tartışmaya açtı.
Bir yanda milyarlarca lirayı aşan giderler, diğer yanda yüz milyonlarca liralık borç ve tahsilat sorunları... Öte yanda sanayi kuruluşlarının atık sularına yönelik yetersiz denetim, kaçak su kullanan işletmelere uygulanan mevzuata aykırı tarifeler ve kamu personeli alımlarına ilişkin dikkat çeken işlemler. Sayıştay'ın 2025 yılı hesaplarına ilişkin tespitleri, MASKİ'de yalnızca mali yönetim açısından değil, çevre ve kamu kaynaklarının kullanımı bakımından da ciddi soru işaretleri bulunduğunu ortaya koydu.
468 işletmenin 398'inde geçerli atık su izin belgesi yok!
Raporun en dikkat çekici başlıklarından biri, Malatya'daki endüstriyel atık suların denetimine ilişkin oldu. Kentte endüstriyel atık su üreten 468 işletmenin 398'inin geçerli bir izin belgesinin bulunmadığı tespit edildi.
Başka bir ifadeyle, endüstriyel atık su üreten işletmelerin yaklaşık yüzde 85'inin geçerli izin belgesi bulunmuyor. Bu tablo, sanayi kaynaklı atık suların kontrolü ve çevrenin korunması konusunda ciddi bir denetim sorusunu beraberinde getiriyor. Sanayi tesislerinden çıkan atık suların mevzuata uygun şekilde arıtılması ve denetlenmesi, hem çevrenin hem de Malatya'nın doğal kaynaklarının korunması açısından büyük önem taşıyor. Ancak yüzlerce işletmenin geçerli izin belgesi olmadan faaliyet göstermesi, MASKİ'nin bu alandaki denetim ve takip mekanizmalarının yeterliliğini tartışmaya açtı.
Burada yanıt bekleyen en önemli soru ise şu: Malatya'nın toprağına, suyuna ve doğasına karışabilecek endüstriyel atık suların kontrolü konusunda bugüne kadar hangi işlemler yapıldı?
Kaçak su kullanan işletmelere küçük esnaf tarifesi!
Sayıştay raporunda dikkat çeken bir başka konu ise kaçak su kullanımıyla ilgili oldu. Halı yıkama işletmeleri, oto yıkamacılar ve düğün salonları gibi yüksek miktarda su tüketen ticari işletmelerde kaçak su kullanımına ilişkin tespitler yapıldı. Ancak bu işletmelere uygulanması gereken yaptırımlar konusunda MASKİ'nin mevzuata aykırı bir yöntem izlediği belirlendi.
Kaçak su kullandığı tespit edilen ve yüksek miktarda su tüketen ticarethanelere, işletmelerin faaliyet alanı ve tüketim miktarı dikkate alınarak uygulanması gereken yaptırımlar yerine küçük esnaf tarifesi üzerinden düşük cezalar kesildiği tespit edildi. Bu uygulama, kurumun gelir kaybına uğramasına ve kamu kaynaklarının zarar görmesine neden olabilecek bir tabloyu ortaya çıkardı.
Vatandaşın kullandığı suyun bedelini ödemek zorunda olduğu bir sistemde, yüksek miktarda su tüketen işletmelerin kaçak kullanımına ilişkin yaptırımların hangi gerekçeyle düşük tutulduğu sorusu da gündeme geldi.
MASKİ'de özel kalem üzerinden memuriyet yolu!
Sayıştay incelemesinde personel işlemleri de önemli başlıklardan biri oldu. MASKİ Özel Kalem Müdürlüğü kadrosunun, kamu personeli alımında sınavsız bir geçiş kapısı olarak kullanıldığına ilişkin tespitler rapora yansıdı.
KPSS'ye girmeden özel kalem müdürlüğü kadrosuna getirilen bazı kişilerin, bu görevde yalnızca birkaç gün kaldıktan sonra kadrolu memur statüsüne geçirilerek kurumun başka birimlerinde görevlendirildiği belirlendi.
Kamuya personel alımında liyakat, eşitlik ve mevzuata uygunluk ilkeleri büyük önem taşırken, özel kalem kadrosu üzerinden gerçekleştirildiği belirtilen bu işlemler kamu personel sisteminin nasıl kullanıldığına ilişkin ciddi soru işaretleri doğurdu. Özellikle KPSS'ye hazırlanarak kamu görevine girmek isteyen binlerce kişinin bulunduğu bir ülkede, bu tür uygulamaların hangi mevzuat hükümlerine dayandırıldığı ve personel işlemlerinin nasıl gerçekleştirildiği açıklığa kavuşturulması gereken konular arasında yer aldı.
184 milyon liralık çevre temizlik vergisi belediyelere aktarılmadı!
MASKİ'nin mali işlemlerine ilişkin tespitler de raporun dikkat çeken bölümleri arasında yer aldı. Kurumun, ilçe belediyelerine aktarılması gereken toplam 184 milyon liralık çevre temizlik vergisi payını ilgili belediyelere aktarmadığı belirlendi. Bu tutarın içerisinde yalnızca Yeşilyurt Belediyesinin alacağının 74 milyon liraya ulaştığı ifade edildi. İlçe belediyelerinin hizmetlerini sürdürebilmesi için önemli bir gelir kaynağı olan çevre temizlik vergisi paylarının aktarılmaması, belediyelerin mali planlamasını da doğrudan ilgilendiren bir sorun olarak öne çıktı.
Üstelik söz konusu para küçük bir meblağ değil. İlçe belediyelerinin hak ettiği 184 milyon liralık kaynağın neden zamanında aktarılmadığı, bu tutarın hangi hesaplarda tutulduğu ve aktarımın neden gerçekleştirilmediği sorularının yanıtlanması gerekiyor.
147 milyon liralık borç denildi, Büyükşehir kayıtlarında 859 milyon lira çıktı!
MASKİ'nin mali yönetimine ilişkin en çarpıcı tespitlerden biri de Malatya Büyükşehir Belediyesi ile olan borç hesaplarında ortaya çıktı. MASKİ'nin Büyükşehir Belediyesine olan borcunu 147 milyon lira olarak bildirdiği kalemde, Büyükşehir Belediyesinin kayıtlarında aynı borcun 859 milyon lira olduğu görüldü.
İki kurumun kayıtları arasındaki fark tam 712 milyon lira!
Bu kadar büyük bir farkın nasıl ortaya çıktığı, hangi muhasebe işlemlerinden kaynaklandığı ve kurumların mali kayıtlarının neden örtüşmediği önemli bir açıklama bekliyor. Kamu kurumları arasında tutulan hesapların bu denli farklı olması, mali yönetim ve muhasebe kayıtlarının güvenilirliği açısından da üzerinde durulması gereken bir konu olarak öne çıkıyor.
Giderler 3,7 milyar lirayı aştı, MASKİ borç batağında!
MASKİ'nin 2025 yılı mali tablosunda giderlerin 3,7 milyar lirayı aşması da dikkat çeken bir diğer başlık oldu. Bir tarafta milyarlarca lirayı aşan harcamalar, diğer tarafta belediyelere aktarılmayan gelirler, borç hesaplarındaki büyük farklılıklar ve kurumun mali yükümlülüklerine ilişkin soru işaretleri bulunuyor. Su ve kanalizasyon gibi doğrudan vatandaşın günlük yaşamını ilgilendiren temel hizmetleri yürüten MASKİ'nin mali yapısı, ortaya çıkan bu tespitlerle birlikte daha fazla sorgulanır hale geldi.
21 bulgu, çok sayıda soru ve MASKİ yönetiminden beklenen açıklama!
Sayıştay Başkanlığının 2025 yılı hesap incelemesinde ortaya koyduğu 21 bulgu, MASKİ'nin yalnızca bir alanda değil, kurumun farklı çalışma ve yönetim başlıklarında da sorunlarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Endüstriyel atık su üreten 468 işletmenin 398'inde geçerli izin belgesinin bulunmaması, kaçak su kullanan işletmelere düşük tarifeler uygulanması, özel kalem kadrosu üzerinden gerçekleştirilen personel işlemleri, ilçe belediyelerine aktarılmayan 184 milyon liralık çevre temizlik vergisi ve 712 milyon liraya ulaşan borç kayıt farkı...
Bütün bu tespitler, Malatya'nın en önemli kamu kurumlarından biri olan MASKİ'nin yönetim ve denetim süreçlerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor. Malatyalılar su faturalarını zamanında öderken, işletmeler su bedellerini karşılamak zorundayken ve ilçe belediyeleri hizmet üretmek için kaynak ararken MASKİ'nin mali tablolarında ortaya çıkan bu rakamların açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
Şimdi gözler MASKİ yönetiminde. Sayıştay'ın tespit ettiği 21 bulguya ilişkin nasıl bir açıklama yapılacağı, hangi işlemlerin düzeltileceği ve kamu kaynaklarının korunması için hangi adımların atılacağı merak ediliyor. Malatya'nın suyunu yönetmekle görevli kurumda bu tablo nasıl ortaya çıktı? MASKİ'de neler oluyor?
Admin
Yönetici
