Malatya'nın dünyaca tanınan ve milli ekonomiye önemli katkı sağlayan kayısısı, kentteki çiftçilerin en önemli gelir kaynaklarının başında geliyor. Ancak kayısı bahçelerinde her yıl görülen hastalıklar, bilinçli ve zamanında mücadeleyi zorunlu kılıyor. İlk Tarım ve Orman Müdürü Osman Akar, kayısı üreticilerine yönelik yaptığı açıklamada, sonbahar döneminde yapılması gereken hastalık mücadelesine dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.
Kayısı ağaçlarında özellikle yaprak delen (çil), bakteriyel kanser ve zamklanma hastalıklarına karşı sonbaharda koruyucu mücadele yapılması gerektiğini belirten Akar, üreticilerin bahçelerini düzenli kontrol etmelerinin ve gerekli önlemleri zamanında almalarının önemine işaret etti.
YAPRAK DELEN HASTALIĞI VERİMİ DÜŞÜRÜYOR
Kayısı bahçelerinde sık karşılaşılan hastalıklardan biri olan yaprak delen (çil), yaprak, meyve ve genç dallarda zarara neden oluyor. Hastalık, yaprak üzerinde yağ lekesi görünümünde başlıyor. Zamanla lekelerin kenarları kırmızımtırak, orta kısımları ise koyu kahverengine dönüşüyor. Hastalıklı dokuların dökülmesiyle yapraklar saçma ile delinmiş gibi bir görünüm alıyor.
Hastalık meyvelerde de benzer lekeler oluştururken, zarar gören tomurcuklar ölüyor ancak dokunulduğunda dökülmüyor. Genç sürgünlerde oluşan yuvarlak, kahverengi ve kırmızı renkli lekeler ise kısa sürede zamk çıkararak kanser yaralarına dönüşebiliyor. Yaprak delen hastalığının ciddi verim kayıplarına yol açabildiğine dikkat çekilirken, kayısı üretiminde yüzde 20 ila 60 arasında kayıp yaşanabildiği belirtiliyor.
BAKTERİYEL KANSER VE ZAMKLANMAYA DİKKAT!
Kayısı ağaçlarını tehdit eden bir diğer önemli sorun ise bakteriyel kanser ve zamklanma hastalığı. Bu hastalıkta yapraklarda küçük, yuvarlak veya şekilsiz lekeler meydana geliyor. İlk aşamada soluk yeşil yağ lekesi görünümünde olan bu oluşumlar, zamanla açık kahverengi veya kirli beyaz renge dönüşüyor. Hastalıklı bölgelerin dökülmesiyle yapraklarda delikli bir görünüm ortaya çıkıyor.
Sürgünlerde oluşan lekelerin altındaki odun dokusunun da öldüğü görülüyor. Mayıs ve haziran aylarında sürgün uçlarından geriye doğru kurumalar başlıyor. Hastalıkla mücadele edilmediğinde 2-3 yıl içerisinde ağaçların çalılaşabildiği ve verimin önemli ölçüde düştüğü ifade ediliyor.
HASTALIKLI DALLAR BAHÇEDEN UZAKLAŞTIRILMALI
Hastalıklarla mücadelede kültürel önlemlerin ve kimyasal mücadelenin birlikte yürütülmesi gerekiyor.
Kültürel mücadele kapsamında hasattan sonra hastalıklı tomurcukları taşıyan ve üzerinde kanser yaraları bulunan dalların, bulaşık bölümün altındaki sağlıklı bir dal üzerinden kesilerek bahçeden uzaklaştırılması gerekiyor.
Budama sırasında kullanılan aletlerin de her kesimden sonra yüzde 10'luk sodyum hipoklorit, yani çamaşır suyu çözeltisiyle dezenfekte edilmesi önem taşıyor. Böylece hastalık etmenlerinin sağlıklı ağaçlara taşınmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
SONBAHARDA BORDO BULAMACI UYGULAMASI
Kimyasal mücadelede ise doğru zamanlama büyük önem taşıyor. Sonbaharda kayısı ağaçlarının yapraklarının yüzde 75-80'inin döküldüğü dönemde ilaçlı mücadele yapılması gerekiyor.
Sürgün ve dal yanıklığıyla bulaşık bahçelerde yüzde 3'lük bordo bulamacı kullanılması önerilirken, yalnızca yaprak delen hastalığının görüldüğü bahçelerde bakırlı preparatlardan biri veya bordo bulamacı ile ilaçlama yapılması gerekiyor.
BORDO BULAMACI NASIL HAZIRLANIR?
Yüzde 3'lük bordo bulamacı hazırlamak için 100 ve 50 litrelik, madeni olmayan iki kaba ihtiyaç duyuluyor.
Öncelikle 1,5 kilogram sönmemiş kireç az miktarda suyla söndürülüyor. Ardından 100 litrelik kaba süzülerek aktarılıyor ve su ilave edilerek 50 litreye tamamlanıyor. Kirecin içerisinden çıkan taş miktarı kadar ilave kireç söndürülerek aynı kaba ekleniyor.
Diğer tarafta 50 litrelik plastik kap içerisine 3 kilogram göztaşı konularak eritiliyor. Hazırlanan göztaşılı su, 100 litrelik kaptaki kireçli suyun üzerine yavaş yavaş dökülürken tahta bir sopa yardımıyla karıştırılıyor. Böylece yüzde 3'lük bordo bulamacı elde ediliyor.
Sönmüş kireç kullanılması halinde ise göztaşıyla aynı miktarda, yani 3 kilogram kireç kullanılması gerekiyor.
Bir tonluk ilaçlama aleti için 30 kilogram göztaşı ve 15 kilogram sönmemiş kireç veya 30 kilogram sönmüş kireç kullanılması gerekiyor.
BORDO BULAMACININ KALİTESİ NASIL ANLAŞILIR?
Hazırlanan bordo bulamacının süt mavisi renginde olması gerekiyor. Karışımın uygun şekilde hazırlanıp hazırlanmadığı kırmızı turnusol kâğıdı veya paslanmamış bir çivi yardımıyla kontrol edilebiliyor.
Turnusol kâğıdının maviye dönmesi veya çivinin renginde herhangi bir değişiklik olmaması, karışımın uygun hazırlandığını gösteriyor. Çivide kızıl renk oluşması durumunda ise bir miktar daha söndürülmüş kireç ilave edilmesi gerekiyor.
Hazırlanan ancak çeşitli nedenlerle hemen kullanılamayan bordo bulamacının 10-15 gün muhafaza edilebilmesi için 100 litre karışıma 200 gram şeker veya 1 litre yağı alınmış süt eklenmesi öneriliyor.
İlaçlama sırasında yüksek basınçlı motorlu pülverizatörlerin kullanılması ve bütün dalların iyice ıslanacak şekilde uygulama yapılması gerekiyor. Rüzgârlı havalarda ise ilaçlamanın rüzgâr arkaya alınarak gerçekleştirilmesi tavsiye ediliyor.
BORDO BULAMACI KAYISI BAHÇELERİ İÇİN ÖNEMLİ BİR KORUMA
Bordo bulamacı, içerdiği bakır iyonları sayesinde çok sayıda fungal ve bakteriyel hastalığa karşı kullanılan koruyucu bir tarım ilacı olarak biliniyor. Göztaşı (bakır sülfat) ve kireç kullanılarak hazırlanan karışım, bakırın bitkiler üzerindeki olası zararlı etkisini azaltmak amacıyla kireç ilavesiyle uygulanıyor.
Özellikle hasat sonrasında sonbaharda ve ilkbaharda çiçek gözleri uyanmadan önce kayısı ve diğer sert çekirdekli meyve ağaçlarına uygulanması, sonraki dönemde ortaya çıkabilecek hastalık riskine karşı koruma sağlıyor.
Bahçelerinde önceki yıllarda aşırı dal kuruması, kanser yaraları ve yoğun zamk akıntısı görülen üreticilerin 2-3 yılda bir yüzde 3'lük bordo bulamacı uygulamasının önemine dikkat çekiliyor.
Bordo bulamacının hazır olarak tarım bayilerinden temin edilebildiği gibi göztaşı ve kireç kullanılarak hazırlanması da mümkün. Hazır ürün tercih eden üreticilerin ise mutlaka ürünün etiketindeki kullanım dozuna ve uygulama talimatlarına uyması gerekiyor.
Malatya ekonomisinin temel taşlarından biri olan kayısıda verim ve kalite kaybının önüne geçilmesi için üreticilerin sonbahar bakımını ihmal etmemesi, hastalık belirtilerini erken dönemde tespit ederek bilinçli mücadele yürütmesi büyük önem taşıyor.
Admin
Yönetici
