Malatya’da 6 Şubat depremlerinin ardından yeniden inşa edilen çarşı bölgesinde ortaya atılan kaçak yapılaşma iddiaları, kentte yeni bir tartışmanın fitilini ateşledi. Binlerce esnafın iş yeri, mülkiyet ve dükkan dağıtımıyla ilgili sorunlarla mücadele ettiği süreçte, kamuya ait yeşil alanların ve kaldırım olarak ayrılan bölümlerin kişisel kullanıma açıldığı yönündeki iddialar tepki çekti.
Yeni Malatya Çarşısı’nda gündeme gelen son olayda, Çınarlı Camisi’nin karşısında, resmi projede kaldırım olarak ayrıldığı belirtilen alanda demir profiller kullanılarak dükkan inşaatına başlandığı öne sürüldü. Söz konusu yapının, Malatya’da geçmişte görev yapmış eski bir milletvekilinin kardeşi için yaptırıldığı iddiası da tartışmayı büyüttü.
Kamuya ait alanlarda gerçekleştirildiği öne sürülen yapılaşmaya tepki gösteren TMMOB Mimarlar Odası Malatya Şube Başkanı Yunus Emre Fidanel, paylaştığı fotoğraflarla konuya dikkat çekerek, “Bu inşaatları kimler yapıyor?” sorusunu gündeme taşıdı. Fidanel’in açıklamasıyla birlikte, deprem sonrası yeniden yapılan Malatya’da kamu alanlarının korunması, yapılaşma kurallarının uygulanması ve vatandaşlar arasında eşitlik sağlanması konuları yeniden tartışılmaya başlandı.
Fidanel’den sert çıkış: “Malatya’nın ortak değerlerine dokunmayın!”
TMMOB Mimarlar Odası Malatya Şube Başkanı Yunus Emre Fidanel, Akpınar Çarşısı’nda deprem sonrasında inşa edilen yeni iş yerlerinin ortasında bulunan kamuya ait yeşil alanlara yapı yapılmak istendiğini belirterek bu girişime tepki gösterdi. Kamuya ait alanların kişisel mülk gibi kullanılamayacağını vurgulayan Fidanel, kaçak yapılaşma iddialarının araştırılması ve sorumluların belirlenmesi gerektiğini ifade etti. Fidanel, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Akpınar Çarşısı’nda deprem sonrası yapılan yeni iş yerlerinin orta yerinde bulunan kamuya ait yeşil alanlara kaçak yapı yapmaya kalkışmak, kentin ortak hakkına el uzatmaktır. Kimse kamu alanlarını kendi mülkü gibi kullanamaz! Kaçak yapılaşmaya derhâl son verilmeli, bu girişimlere göz yumanlar varsa gereken adımlar atılmalıdır. 6 Şubattan hiçbir ders almadan şehrin orta yerinde göz göre göre statik teknikten uzak derme çatma kaçak iş yerleri yapmaya cesaret edenlerin arkasında kimlerin olduğu acilen tespit edilerek kamuoyunda deşifre edilmeli! MALATYA’NIN ORTAK DEĞERLERİNE DOKUNMAYIN!”
Fidanel’in bu açıklaması, yalnızca belirli bir alandaki yapılaşma iddiasını değil, deprem sonrasında yeniden oluşturulan kent merkezinde ortak kullanım alanlarının nasıl korunacağı sorusunu da gündeme getirdi. Kamuya ait yeşil alanların ve kaldırımların amacı dışında kullanıldığı yönündeki iddiaların açıklığa kavuşturulması istenirken, gözler ilgili kurumların atacağı adımlara çevrildi.
Önce muhtarlık binası tartışılmıştı, şimdi gözler çarşıdaki yeni yapıda
Yeni Malatya Çarşısı’nda gündeme gelen son iddia, Akpınar bölgesinde daha önce yaşanan muhtarlık binası tartışmasını da yeniden hatırlattı. İddialara göre, Akpınar bölgesinde fırınların yanında bulunan yeşil alan üzerine bir muhtarlık binası inşa edilmiş, ancak yapının konumu ve alanın kullanım amacı vatandaşların tepkisine neden olmuştu. Halfettin Mahallesi sınırlarında bulunmadığı belirtilen alanda yükselen bina, duvarlarının tamamlanmasının ardından gelen tepkiler üzerine yıkılmıştı.
Edinilen bilgilere göre, söz konusu muhtarlık binasının projesinin Emlak Konut tarafından çizildiği ve yapımına izin verildiği ileri sürülmüştü. Buna rağmen yeşil alan üzerine inşa edildiği yönündeki itirazlar kamuoyunda tartışma yaratmış, tepkilerin ardından yapı ortadan kaldırılmıştı.
Şimdi ise çarşı bölgesinde benzer nitelikte yeni bir iddia gündemde. Önceki olayın ardından bu kez Çınarlı Camisi karşısında, kaldırım olarak ayrıldığı belirtilen alanda dükkan inşaatına başlandığı öne sürülüyor.
Peş peşe gündeme gelen bu iddialar, deprem sonrası yeniden yapılan Malatya’da projelere uygunluk ve kamu alanlarının korunması konusunda soru işaretlerine neden oluyor. Vatandaşlar, söz konusu alanlarda yapılan uygulamaların hangi mevzuat ve izinler çerçevesinde gerçekleştirildiğinin açıklanmasını istiyor.
Çınarlı Camisi karşısında kaldırım üzerine dükkan iddiası
Yeni tartışmanın merkezindeki noktanın, Çınarlı Camisi’nin karşısında, ana caddeye cepheli bir hanın girişine denk gelen bölüm olduğu belirtiliyor.
İleri sürülen iddialara göre, resmi projede kaldırım olarak ayrılan alanda demir profiller kullanılarak dükkan yapımına başlandı. Söz konusu alanın kamuya açık kullanım için ayrıldığı yönündeki bilgiler nedeniyle, inşaatın hangi izinle gerçekleştirildiği ve mevcut projeye uygun olup olmadığı soruları gündeme geldi.
Dükkanın, Malatya’da geçmişte görev yapmış eski bir siyasetçinin birinci dereceden yakını tarafından yaptırıldığı öne sürüldü. Yapının eski milletvekilinin kardeşi için inşa edildiği iddiası da kamuoyunda tartışma konusu oldu.
Ancak söz konusu iddiaların doğruluğu ve inşaatın hukuki durumu konusunda yetkili kurumlardan yapılmış bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle yapının izin durumu, alanın resmi kullanım niteliği ve inşaatın mevzuata uygunluğu konusunda yetkili kurumların inceleme yapması önem taşıyor.
Tartışmanın odağında ise basit bir dükkan inşaatından daha geniş bir mesele bulunuyor: Deprem sonrasında yeniden kurulan çarşıda, kamuya ait alanların kullanımında herkes için aynı kuralların uygulanıp uygulanmadığı.
Vatandaşlardan çifte standart tepkisi: “Bunlar Malatya’yı yönetti. Yazık günah!”
Çarşıda yaşanan gelişmelere tepki gösteren vatandaşlar ve bölge esnafı, deprem sonrasında binlerce kişinin iş yeri ve mülkiyet sorunlarıyla uğraştığına dikkat çekti. Vatandaşlar, kendi ata ve dedelerinden kalan mülkleri için mücadele veren esnafın yaşadığı sorunlarla kamuya ait alanlarda yapıldığı ileri sürülen uygulamalar arasında karşılaştırma yaparak tepki gösterdi.
Özellikle dükkan dağıtımı sürecinde mağduriyet yaşadığını belirten vatandaşların bulunduğu bir ortamda, kaldırım veya yeşil alan üzerinde kişiye özel dükkan yapıldığı iddiası, eşitlik tartışmasını beraberinde getirdi.
Bölgede dile getirilen tepkilerde, bazı milletvekilleri ve eski siyasetçilerin vatandaşların mülkiyet sorunlarına yeterince destek vermediği, ancak kendi yakınları söz konusu olduğunda farklı uygulamaların gündeme geldiği savunuldu.
Vatandaşlar ve esnaf, tepkilerini şu sözlerle dile getirdi:
“Binlerce esnaf ve vatandaşın kendi ata ve dedesinden kalan mülkleri için verilen mücadelesine destek vermeyen milletvekilleri ve eski siyasetçiler kendi akrabaları, kardeşleri söz konusu olunca kaldırıma bile gecekondu ile dükkan yaptırıyorlar. Bunlar Malatya'yı yönetti. Yazık günah. Dükkan dağıtımında binlerce vatandaş mağduriyeti var, ama sorun eski bir milletvekilinin kardeşi olunca hemen kaldııram gecekondu dikiyorlar"
Vatandaşların bu sözleri, deprem sonrası yeniden yapılanma sürecinde yaşanan mülkiyet ve iş yeri sorunlarının, çarşıdaki yeni yapılaşma iddialarıyla birlikte nasıl bir toplumsal tepkiye dönüştüğünü ortaya koydu.
Buradaki temel itiraz, kamuya ait bir alanın izinsiz kullanıldığı iddiasının yanı sıra, kuralların kişilere göre değişip değişmediği sorusu etrafında şekilleniyor. İddiaların açıklığa kavuşturulması ve herkes için aynı ölçütlerin uygulanıp uygulanmadığının ortaya konulması isteniyor.
Depremden sonra yeniden kurulan kentte kamu alanları kimin hakkı?
6 Şubat depremleri Malatya’nın kent merkezinde büyük yıkıma neden olurken, çarşı bölgesi de yeniden inşa çalışmalarının en önemli noktalarından biri haline geldi. Yeni iş yerleri, ticari yapılar ve ortak kullanım alanlarıyla kentin merkezinin yeniden oluşturulması hedeflenirken, bu alanların projelere uygun biçimde korunması da önem taşıyor.
Böylesi büyük bir yeniden yapılanma sürecinde, kamuya ait yeşil alanların ve kaldırımların amacı dışında kullanıldığı yönündeki her iddia, yalnızca ilgili yapıyı değil, kentin planlı gelişimini ve vatandaşların ortak kullanım hakkını da ilgilendiriyor.
Mimarlar Odası Malatya Şube Başkanı Yunus Emre Fidanel’in açıklaması da bu çerçevede değerlendirilirken, tartışmanın somut yanıt bekleyen soruları bulunuyor: İnşaatın yapıldığı alan resmi projede hangi amaçla ayrıldı? Dükkan yapımı için herhangi bir izin verildi mi? Verildiyse bu izin hangi hukuki ve teknik dayanağa dayanıyor? İzin bulunmuyorsa yapılaşmaya karşı hangi işlemler uygulanacak?
Bu soruların yanıtlanması, iddiaların açıklığa kavuşması açısından önem taşıyor.
Gözler Valilikte ve belediyelerde
Çınarlı Camisi karşısında kaldırım üzerinde yapıldığı ileri sürülen dükkan inşaatına ilişkin tartışmaların ardından gözler Malatya Valiliği, Malatya Büyükşehir Belediyesi ve Battalgazi Belediyesi’ne çevrildi.
Kamuoyunda, söz konusu yapının izin durumunun açıklanması, alanın resmi projedeki niteliğinin ortaya konulması ve iddiaların incelenmesi yönünde beklenti bulunuyor. Özellikle kamuya ait yeşil alanların ve kaldırımların korunması, yapılaşma kurallarının herkese eşit uygulanması ve deprem sonrası yeniden kurulan çarşının planına uygun biçimde gelişmesi gerektiği vurgulanıyor.
Şu aşamada, inşaatla ilgili iddiaların yetkili kurumlar tarafından doğrulanıp doğrulanmadığı ve herhangi bir işlem başlatılıp başlatılmadığı konusunda resmi bir açıklama bulunmuyor. İddiaların kesinlik kazanması için ilgili kurumların açıklamaları ve yapılacak incelemelerin sonuçları önem taşıyor.
Malatya’da vatandaşların beklediği ise açık: Kamuya ait alanlar gerçekten amacı dışında kullanılıyorsa bunun tespit edilmesi, gerekli işlemlerin yapılması ve süreç hakkında kamuoyunun bilgilendirilmesi. Malatya’da deprem sonrası binlerce esnafın çözüm beklediği bir dönemde, çarşıdaki yapılaşma iddialarına ilişkin sorular yanıt bekliyor. Vatandaşlar soruyor: Kamuya ait alanlarda kim, hangi izinle inşaat yapıyor? Yetkili kurumlardan gelecek açıklamalar, tartışmanın aydınlatılması açısından belirleyici olacak.
Admin
Yönetici
