Ahmet Kaya’nın doğum gününde Nebil Özgentürk’ün hazırladığı Ahmet Kaya belgeseli yeniden gündeme geldi ve milyonları etkiledi. Malatyalı ünlü sanatçının sürgün yıllarında ülkesine duyduğu özlem, Türkiye’ye dönme isteği ve ailesine hasreti, belgeseldeki sözleriyle bir kez daha yürekleri burktu.
Nebil Özgentürk, Ahmet Kaya’nın yurt dışına çıkışından aylar sonra Paris’te kendisiyle buluştukları günleri anlattı. Kaya, o dönem Paris’i merkez edinmiş, bir evi kendisine üs yaparak Avrupa’yı ülke ülke, konser konser dolaşmaya devam ediyordu. Annesi Zekiye Kaya ve kız kardeşi Songül de onunla birlikte o sürgün evindeydi.
Fransa hükümetinden aldığı oturma belgesinin süresi yalnızca iki yıldı. Ancak Ahmet Kaya’nın en büyük hayali, bir an önce ülkesine dönmekti. Bir yandan var olmanın dayanılmaz can sıkıntısını yaşarken diğer yandan aylar süren sürgünün ağırlığı altında eziliyordu. Günahıyla sevabıyla yaşadığı bu dönemin kendisini derinden yıprattığını anlatan Kaya, artık yaşadığı sıkıntılara dayanmakta zorlanıyordu.
Akşamları İstanbul’da bulunan eşi Gülten Kaya’yı telefonla arıyor, uyuyan kızlarının nefesini bile duymak istiyordu. Ailesinden uzakta geçen günler, sanatçının yüreğinde giderek büyüyen bir özleme dönüşüyordu. O günlerde yaşadığı ruh hâlini anlatırken kendisini artık yorgun değil, durgun hissettiğini söylüyordu.
“Ben çalmadım, çırpmadım, hiçbir namussuzluk yapmadım”
Ahmet Kaya, sürgünde yaşadığı hayal kırıklığını ve başına gelenleri anlamakta zorlandığını şu sözlerle anlatıyordu:
“Bu kadar talihat filan, bu kadar karmacın olacağını düşünmemiştim. Hakikaten bunu düşünmüyorum. Çünkü ben çalmadım, çırpmadım, hiçbir namussuzluk yapmadım. Hiçbir şey yapmadım. Yani üstelik çalışan ve ekisini düzenli bir şekilde veren, pek fazla karılık bir şey hiçbir zaman. Yani bu tür şeylerle uğraşmıyor. Bir insan olarak yaşamım bu güne kadar sürdü.
Ama halk bunu çok iyi bilir ki Ahmet kendi halkına da kendi ülkesine de ve kendi ülkesinin insanlarına da asla yanlış yapmaz ve yanlış bir şey de söylemez.”
Kaya’nın sözlerinde, ülkesinden uzakta yaşamanın verdiği kırgınlık ve memleketine duyduğu bağlılık öne çıkıyordu. Sanatçı, halkına ve ülkesine karşı yanlış bir şey yapmadığını vurgularken, insanların kendisi hakkında “Bu ülkeyi sevmiyor” dememesini istiyordu.
Nebil Özgentürk’ün anlatımına göre Ahmet Kaya, memleket meselesi ne zaman açılsa, hayatında istediği tek bir şey olduğunu söylüyordu: Asla bu ülkeyi sevmediğinin düşünülmemesi.
“Ben dönmek istiyorum, Türkiye’de yaşamak istiyorum”
Evinin varoşlarından, şehrin damarlarından çıkıp İstanbul’un ortasına gelen Ahmet Kaya, kendisini sürgünde bulmanın ağırlığını kabullenemiyordu. Ülkesinden uzakta yaşamak, onun için ailesinden, insanlarından ve ait olduğu hayattan ayrı kalmak anlamına geliyordu.
Türkiye’ye dönme isteğini dile getirirken duygularını şu sözlerle ifade ediyordu:
“Bugün böyle bu tür sürgün işlerini yaşamak hazmedemiyorum açıkçası. Yani öyle hissediyorum ya da böyle hissettiriyor bana. Çünkü ben öyle olmak istemiyorum. Yani ben dönmek istiyorum, gitmek istiyorum. Yani bütün kapıları sonuna kadar aralayıp kendi ülkeme gitmek istiyorum. Türkiye'de yaşamak istiyorum açıkçası.”
Bu sözler, Ahmet Kaya’nın sürgün günlerinde içinde taşıdığı en büyük arzuyu ortaya koyuyordu. O, ülkesinden uzakta bir hayat sürmek değil, Türkiye’ye dönmek ve kendi topraklarında yaşamak istiyordu.
Kırgın kalbi sürgüne dayanamadı
Ahmet Kaya’nın sürgün yılları, ülkesine dönme hayaliyle geçti. Ancak sanatçının hayatı, bu hayali gerçekleşmeden sona erdi. 16 Kasım 2000’de, henüz 43 yaşındayken Paris’te hayatını kaybetti.
Cenaze töreni de sürgün kenti Paris’te yapıldı. Çok sevdiği Yılmaz Güney’in de yattığı Père Lachaise Mezarlığı’na defnedildi. Güney’den 16 yıl sonra aynı mezarlık, bu kez Ahmet Kaya’ya da kapılarını açtı.
Malatya’dan çıkıp milyonların gönlünde yer edinen Ahmet Kaya, ardında unutulmayan şarkılarını ve ülkesine duyduğu özlemi bıraktı. Nebil Özgentürk’ün belgeselinde yeniden hatırlanan sözleri, ailesinin nefesini duymak isteyen ve Türkiye’ye dönmenin hayalini kuran sanatçının memleket hasretini bir kez daha gözler önüne serdi.
